Gebeliğin ilk gününden itibaren anne vücudu hem doğuma hem
de doğum sonrasına hazırlanır. Doğum sonrası anne ile bebeğin arasındaki en
sıkı bağ emzirme olayıdır. Rahimde tüm besinlerini anneden temin eden göbek
kordonu , bağı, ile temin eden bebek doğum sonrasında ise annesini emerek
gereksinimlerini karşılar.
Doğum sonrası
annenin göğüslerinde süt bezleri süt üretimine hazır hale gelmiş haldedir.
Çocuk doğar doğmaz eğer sağlıklı ise hemen anne kucağına verilir ve emzirmesi istenir.
Bu anne ile bebek arasındaki ilk fizyolojik ve psikolojik bağı oluşturur.
Çocuklarda emme refleksi doğuştan içgüdüsel bir davranıştır. Yeni doğan bir
bebeğin ağzına parmağınızı uzattığınızda hemen dudakları ile kavrar ve emmeye
başlar. Çocuğun bu emme arzusu sağlıklı olduğunun da bir göstergesidir aynı
zamanda.
Anne Sütü Neden Önemlidir?
Anne sütü yeni doğan bebeğin tüm ihtiyaçlarını giderecek bir
muhteviyata sahiptir. Gerek duyulan sıvı, mineraller, proteinler ve enerji
kaynakları anne sütünde mevcuttur. Aynı zamanda emzirmenin ilk dönemlerinde süt
içerisinde annenin vücudunun yıllardır kazandığı bağışıklığı bebeğe taşıyan
proteinler vardır. Bu nedenle emen bebekler hastalıklara karşı korunmuş olur.
Belki de bu durumu en iyi ifade eden slogan “Anne sütü ilk aşıdır” sloganıdır.
Emzirme eylemi sırasında anne ile çocuk arasında kurulan
ilişki çocuk psikolojisinin de ilk tohumlarını atar. Anneye bağlılık ve ona
duyulan güven ile büyüyen bir bebeğin zeka gelişimi çok daha iyi olacaktır. Bu
nedenle bazı durumlar dışında anne sütünün sağılarak biberonda çocuğa verilmesi
önerilmez.
Çocuğumu Ne Kadar Emzirmeliyim?
Sağlık bakanlığı son yıllarda birçok yere “İlk 6 Ay Sadece Anne
Sütü” sloganını içeren afişler astırdı. Evet ilk 6 ay boyunca bebeğin anne sütü
alması hem fiziksel gelişimi hem de hastalıklardan korunması açısından
önemlidir. Dünya sağlık örgütü (DSÖ) ilk
6 ay emzirme süresine olmazsa olmaz kabul ederken 2- 2,5 yaşına kadar annelerin
emzirebileceğini vurgulamaktadır. Yine
DSÖ nün raporlarına göre 6 aydan daha az süre anne sütü alan bebeklerde ölüm
oranları daha fazladır.
Emzirme ile ek gıda alımı birbirine karıştırılan
kavramlardır. Bebeğe ilk 6 ay sadece anne sütü verilmelidir ve asla ek gıdaya
geçilmemelidir. Ülkemizde bebeklerin sadece %1,4 ü ilk 6 ay sadece anne sütü
almaktadır. Maalesef ülkemizde anneler ek gıdaya geçiş konusunda aceleci
davranmakta ve sütlerinin bebeğe yetmediği kanısına kapılmaktadır.
Sütüm Az, Sütüm Çocuğuma Yetmiyor
Annelerden en sık duyduğumuz yakınma sütünün az olmasıdır.
Oysa ki süt üretimi emzirme miktarı ve süresi ile senkronize artış gösterir.
Anne göğüs uçlarında oluşacak çatlak ve enfeksiyonlara karşı uyanık ve bilgili
olmalı ve böyle durumlarda doktora başvurmalıdır. Süt üretiminde annenin diyeti
de son derece önemlidir. Anneler
genellikle gebelik sonrası kilolarından kurtulmak için sıkı diyetler yapmakta
ve bu da süt üretimini azaltmaktadır. Annelerin karbonhidrat, protein içerikli
beslenmeleri gerekir. Sigara , alkol gibi maddeler süt üretimini azaltmaktadır.
Emzirme sırasında bebeğe vakit tanınmalıdır. Bebeğim memeyi
kabul etmiyor şeklinde düşünceler ile
Bebeği memeden uzaklaştırmak süt kanallarında ve bezlerinde
rezerv sütün kalmasına ve süt üretimi için beyne negatif mesajın gönderilmesi
ile süt üretiminin azalmasına neden olur.
Süt üretiminin artması için annenin iyi bir uyku düzenine
sahip olması gerekir. Geç saatlerde uyanık kalmak salgıları azaltacaktır.
Ayrıca emzirmek anneleri kadınlar için en büyük sağlık
sorunlarından birisi olan meme kanserlerinden koruyucu etki göstermektedir.
Hazır Mamalarında Anne Sütü Kadar Etkili Olduğu Söyleniyor
Bu kesinlikle yanlış bir bilgidir. Anne sütünün yerine
geçebilecek ek bir gıda yoktur. Bebeklerin sindirim sistemleri tam gelişmediği
için anne sütü dışındaki tüm gıdaların sindiriminde sorun yaşarlar. Acil
servislere de sık müraacat konusu olan gaz sorunu da ek gıdalardan
kaynaklanmaktadır.
Emzirme konusunda bebeğin psikolojisi de son derece
önemlidir. Annenin çalışmaya başlaması , bakıcı değişikliği, yeni bir ortama
taşınma , uyku değişiklikleri de bebeğinizin emme isteğini azaltabilir. Bu
nedenle bebek ile annenin arasındaki sevgi bağı emzirme için önemlidir.
İnek Sütü İle Anne Sütü Takviye Edilebilir Mi?
Hayır . İnek sütünün içeriği ile anne sütünün içeriği çok
farklıdır. Bebek vücudu tarafından inek sütündeki proteinler yabancı madde
olarak algılanacaktır ve alerjik bir tepki verilecektir. Çarpıcı bir örnek olması
için bir araştırmayı paylaşalım. Yapılan araştırmalara göre inek sütü alan süt
çağı çocuklarında ileriki yıllarda diyabet , şeker , hastalığı gelişme ihtimali
son derece yüksek bulunmuştur. Anne sütü
alımı bir insanın hayat boyu sağlığını etkileyen bir durumdur. Ayrıca anne
sütünü yeterince alan bebeklerde alerjik hastalıklar ilerleyen yaşlarda daha az
görülür. Hatta inek sütü alan çocukların ileride alerjik astım, dermatid gibi
reaksiyonel hastalıklara daha sık yakalandıkları bilinmektedir.
Anne Sütü Zeka Gelişimini Etkiler
Yapılan araştırmalara göre anne sütü alım süreleri ve
ileriki yaşlarda kişilerin mesleki başarıları karşılaştırılmış ve anne sütü
alımının zeka gelişimi üzerine etkisi ortaya konmuştur. Ayrıca hem çocukluk
çağında hem de yetişkinlik döneminde anne sütünün koruyucu etkileri devam
etmektedir.
Anne Sütü Aile Planlaması Sağlar
Emzirme dönemi boyunca – ilk 6 ay – anneler adet görmezler
yani ovulasyon – yumurta üretimi durur. Bu da doğumu takip eden bir gebeliğin
olmasını engeller.
Bebeğimi Hangi Sıklıkla Emzirmeliyim?
Bebekler günde 8-10 öğün emzirilir şeklinde bir bilgi vardır
ancak bu işin kuralı bebek her ağladığında emmek ister şeklindedir. Bebeğinizi
her ağladığında emzirebilirsiniz bu hem bebeğinizin beslenmesi ve sakinleşmesi
hem de sizin sütünüzün artmasını sağlar.
Bebeğimi Emzirince Kusmaları Oluyor
Bebekler içgüdüsel olarak emerler ve doyma hisleri yoktur.
Eğer bu kusmalar ilk günlerde ve sık sık oluyorsa çocuğunuzu mutlaka bir çocuk
cerrahına acilen götürmenizi öneririz. Mide ve yemek borusu darlıklarında,
yarık damak dudak gibi sendromlarda bu kusmalar ciddidir. Ancak ağzından
taşırarak birkaç kusması oluyorsa bu sütün fazla geldiği anlamına gelir. Bu
durumda emzirme sürenizi kısaltıp emzirme sayınızı arttırmanız yararlı
olacaktır.
Emzirmek Anneye de Faydalıdır
Emziren bir anne de doğum sonrası oluşabilen vajinal kanama
oranı düşmektedir. Ayrıca doğum sonrası genişleyen vajinanın estetik anlamda
toparlanması emziren annelerde daha çabuk olmaktadır. Doğum sonrası sıkça
görülen idrar yolu enfeksiyonları emziren annelerde daha az görülmektedir. En
önemliside yumurtalık , rahim ve meme kanserleri çocuklarını emzirmiş annelerde
daha az görülür. Bu durum progesteron hormonunun emzirme sürecinde salgılanması
ve progesteronun kanserlerden koruyucu bir hormon olmasındandır.
Anne Sütünü Arttıran Şifalı Bitkiler Nelerdir?
Hayıt bitkisi son dönemde anne sütünü arttırıcı etkisi ile
dikkat çekmektedir. Doğrudan süt bezlerinin büyümesine katkıda bulunur ve süt
üretimini tetikler. İdrar söktürücü bir
bitki olması nedeniyle fazla kullanmaktan kaçınmak gerekir. Özellikle hamilelik
döneminde ve sonrasında yüksek tansiyon şikayeti olan anneler kullanabilir.
Havucun da anne sütünü arttırdığı yönünde araştırmalar
litaratürde mevcuttur. Bunun yanında protein ve karbonhidrat deposu olan kuru baklagiller,
et ve süt ürünleri de anne sütünü arttırıcı etkidedirler.
Plastik Memeler Zararlı Mı?
Çocuğunuzun sakinleşmesi için plastik slikon memeleri
kullanmanızı önermiyoruz. Bu yapay meme hissi bebeğinizin emme arzusunda
azalmaya neden olacaktır. Ayrıca kalitesiz memeler tükrük ile kimyasal bir çözünme
ortamı oluştururlar ve bebeğinizin kanserojen maddeler almasına neden olurlar.