Anüste Mantar Neden Olur?Anüs – makat kalın barsağın dışarı açılan kısmıdır. Mantar enfeksiyonu kötü hijyen şartları ve bağışılık sisteminin baskılandığı durumlar hariç fazlaca makatta görülmez. Makat bölgesinde kalın barsağın anüs denilen son kısmı yarı istemli çalışan bir kas ile kasılarak dışarı ağızlaşır.Halk arasında basur – hemoroid- mayasıl olarak bilinen hastalık, anüste yer alan damarların , çevre destekleyici doku gücünü kaybetmesi sonucu toplar damarların dışarı sarkması ile oluşur. Bu durumda makat bölgesinde ağrı ve kaşıntı olur. Kaşıntının nedeni de anüs bölgesinin tahriş olması ve sürekli nemli olması nedeniyle oluşan mantar enfeksiyonudur. Hemoroid tedavisi sonrası mantar enfeksiyonlarıda çoğunlukla kendiliğinden geçer. Destekleyici tedavi olarak antifungal kremler yada daha dirençli durumlarda oral antifungal preparatlar önerilebilir.
Ayrıca anal cinsel ilişki deneyimini sıklıkla yaşayan erkek ve bayanlarda da anüste mantar enfeksiyonları çokça görülmektedir. Bayan seks işçilerinde ve homoseksüellerde prezervatif kullanılması önerilir ve anal temizlik kuralları öğretilir. Aslında perineal – anal bölge temizliği küçük yaşlardan itibaren anne babalar tarafından çocuklara öğretilmesi ve kazandırılması gereken bir alışkanlıktır. Özellikle bayanlarda doğru yapılmayan bir anala temizlik anüste mantar enfeksiyonları yanında vajinal ve idrar yolu enfeksiyonlarına neden olmaktadır.
Yatağa bağımlı felçli hastalarda anal temizlik zor olmaktadır. Ayrıca bu hastalarda gluteal –( popo) bölgede yatak yaraları oluşmakta ve mantar enfeksiyonları da sık görülmektedir. Bu hastalara düzenli yatış pozisyonu değişikliği, havalı – masaj yapan hareketli yataklar ve düzenli yara pansumanı önerilmektedir.
Anüsten selofon bant ile alınan örnek mikroskop altında incelenir ve mantar lifleri – septaları görülerek kolayca tanı konabilir. Aslında mantar hücrelerinin görülmesi çokta önemli değildir . Altta yatan hastalık olup olmadığı değerlendirilip hızlıca antifungal tedaviye başlanabilir.
Son dönemlerde iç çamaşırlarında plastik türevlerinin de sıklıkla kullanılması ve gençler arasında kot pantolon gibi dar kıyafetlerin tercih sebebi olması da perineal – anüs mantar enfeksiyonlarını tetikleyici bir unsur olmuştur. Pamuklu iç çamaşırları bu tip enfeksiyonları önleyici etkiye sahiptir.
Tedavide iç çamaşırlarının sık sık değiştirilmesi ve çıkarılan kıyafetlerin kaynar su ile haşlanarak yıkanması da hastaya önerilir.