Hemogram diğer adıyla tam kan sayımı (CBC) otomatik cihazlar tarafından kanın şekilli elemanlarının sayılması ve raporlanması işlemidir. Hastanelerde hematoloji laboratuvarlarında yaklaşık 2 cc taze kandan hemogram bakılır.
Bir tıp doktorunun hemogram testinde dikkat ettiği değerler hastanın semptomlarına göre değişiklik göstermektedir. Acil tıp rutinleri arasında en öncemli tetkik olan hemogramda ilk etapta HGB – hemoglobin , WBC – beyaz küre , PLT – trombosit gibi değerler gözden geçirilir.
WBC , İngilizce white blood cell – beyaz küre- kelimelerinin kısaltmasıdır ve beyaz kan hücreleri anlamına gelmektedir. WBC değeri 4000 -1000 µl dir. Beyaz kan hücrelerinin sayısını gösterir. Bir diğer tanımlama ile aslında vücudun askeri – silah gücünü göstermektedir. Sağlıklı bir kişide bu değer yukarıda belirttiğimiz aralıkta korunmaktadır. İlaç kullandığımızda , iltihabi bir rahatsızlık geçirirken yada geçirdikten sonra alerjik durumlarda , kanserlerde , travma sonrası WBC – beyaz küre değerimizde değişiklikler olabilir.
HGB yada HBG olarak yazılan değer ise kırmızı kan hücrelerimiz içerisinde yer alan hemoglobin adı verilen proteinin bulunma miktarını göstermektedir. Halk arasında kansızım , kanım çokmuş gibi ifadeler kullanılan değer hemoglobin değerimizdir. Hemoglobin akciğerlerden oksijeni bağlayarak periferik dokularımıza ulaştıran proteindir ve kırmızı kan hücrelerimiz olan alyuvar – eritrositlerimizin içerisinde yer alır. Her türlü kanamalarda , demir – folik asit – B12 vitamin eksikliklerinde , kanserlerde , enfeksiyöz hadiselerin bazılarında hemoglobin değerimiz düşebilir. Normal değeri yetişkin kadınlarda 12-16 erkeklerde ise 14-18 arasında değişmektedir. Yüksek rakımlı yerlerde yaşayanlarda hemoglobin değeri yüksektir. Kadınlarda adet dönemindeki kanamalar hemoglobin değerini düşürmekte ve eğer ki diyetlerinde demir alımları az ise anemi denilen kansızlık tablosuna neden olmaktadır. Travma sonrası hasta takibinde de bir iç kanamayı göstermesi açısından 1-2 saat aralıklarla hemogram da hemoglobin değeri takip edilir ve 8 in altına düştüğü durumlarda Eritrosit Süspansiyonu adı verilen kan elemanları hastaya damar yolundan verilir.
PLT değeri ile platelet – trombosit – pıhtılaşma elemanları nın kısaltmasıdır. PLT değeri pıhtılaşma mekanizmasında rol alan kanın şekilli elemanlarıdır. Düşük seyretmesi hayati tehlike oluşturabilir. Yetişkinde 150 – 450 bin arasında değişmektedir. 50 binin altına düştüğü zamanlarda taze donmuş plazma takviyesi yapılır. Özellikle kalp ameliyatları sonrası hastalara önerilen kumadin – pıhtılaşma engelleyici ilaçlar bu değeri düşürmektedir. Hastanın doz aşımı yapmasını engellemek amacıyla sık sık doktor tarafından kontrol edilen bir değerdir. Son dönemlerde ünlenen Kırım Kongo Kanamalı ateşinde de PLT değerinde ki düşme mikro kanama odaklarının oluşmasına neden olmaktadır.
Bir hemogram tetkikinde gördüğümüz RBC , NEU , MVC , MCHC , HCT ,MONO gibi değerler ise yukarı da bahsettiğimiz 3 değerin varyantlarıdır. Örneğin RBC değeri red blood cell – kırmızı kan hücrelerinin miktarını göstermektedir.
Bir hemogram tetkiki hastanın kliniği – semptomları ile uyumluluk gösterdiği sürece anlamlıdır.