Vajina dışa açık bir organdır ve bu nedenle vajen içi bir bakteri yaşam alanıdır. Normal vajina yüzeyinde yararlı yada zararsız sayabileceğimiz bakteriler yaşar. Cinsel yaşantının başlaması ile bu bakteri yaşam alanına bir müdahale olur . Aynı zamanda perineal hijyen şartlarının değişmesi , doğum kontrol – horman haplarının kullanılmaya başlanması , diyabet- kanserler gibi bağışıklık – immün sistemi baskılayıcı hastalıklar, rahim içi araç- RİA gibi doğum kontrol yöntemlerinin kullanılması , doğum, idrar yolu enfeksiyonları ve çok eşlilik gibi birçok etkenin devreye girmesi ile kadınların %80’i hayatlarında bir kez mutlaka vajinal mantar enfeksiyonu geçirmektedirler. 12 ayda 4 den fazla vajinal mantar enfeksiyonu geçirilmiş ise bu duruma “Tekrarlayan Vajinal Mantar Enfeksiyonu” denir.
Özellikle son dönemlerde bayanların plastik alaşımlı iç çamaşırı kullanmaya başlamaları ile perineal bölgenin havalanması bozulmakta ve tekrarlayan vajinal mantar enfeksiyonları gelişmektedir. Ayrıca ilaç sanayinin yeni güçlü antibiyotikleri piyasaya sürmesi ile her antibiyotik kullanımını takiben vajen bakteri yapısı bozulmakta ve mantarlara üremeleri için ideal bir ortam oluşmaktadır.
Gebeliğin son aylarında immün – bağışıklı sistemi baskılanmaya başlar ve hem ağız içi hemde vajinal mantarların oluşumu gözlenebilir.
Tekrarlayan vajinal mantar enfeksiyonlarında bağışıklık sistemini baskılayan bir durumun olup olmadığı da mutlaka araştırılmalıdır. Kanser hastalarına verilen radyoterapi ve kemoterapi tedavileri immün sistemi baskılar ve sürekli vajinal mantarların oluşmasına neden olabilir. Ayrıca AIDS gibi immünsüpresif hastalıklarda da ağız ve vajinal mantarlar sıklıkla görülmektedir.
Vajinal mantarlarda en çok görülen tür Candida Albicans türüdür. Mantar enfeksiyonunda en önemli belirti beyaz akıntı ve vajinal kaşıntıdır. Tanıda hastanın belirtileri yanında akıntısından örnek alarak mikroskobik inceleme yapmak ve mantar liflerini görmek son derece önemlidir ve tanı koydurucudur.
Tedavi yaklaşımında altta yatan bir hastalığın , ilaç kullanım öyküsünün olup olmadığı son derece önemlidir. İmmün sistemi baskılayan bir ilacın kullanılması yada radyoterapi gibi bir öyküsü olan hastada hijyenin sağlanması ve antifungal tedavi verilmesi önemlidir. Örneğin AIDS lilerde ölüm sebebi doğrudan AIDS virusunun tahribatı değil fırsatçı mantar enfeksiyonlarının engellenememesidir. Bu nedenle altta yatan neden tekrarlayan vajinal mantar enfeksiyonlarında mutlaka araştırılmalıdır.
Tedavide öncelikle hastaya vajina ve vajina çevresi temizliğine dikkat etmesi tembihlenir. Pamuklu çamaşırlar kullanması mutlaka önerilir. Lokal kremler , vajinal ovüller ve sistemik antifungal ilaçlar tedavide kullanılır. Ayrıca tedavi süresince sık sık iç çamaşırının değiştirilmesi ve çamaşırların kaynar su ile yıkanması önerilere eklenir.
Kaşıntı akıntı gibi belirtiler tamamen geçse bile ilaçlar bitinceye kadar tedaviye devam edilmesi önemlidir.